Kwartiermaker Regionaal samenwerkingsverband Circulair

Dit ga je doen

In Provincie Zuid-Holland werken we toe naar een volledig circulaire samenleving in
2050. Dit betekent een samenleving zonder afval, waarin we bestaande grondstoffen en
materialen hergebruiken voor nieuwe producten. Om deze ambitie waar te maken,
willen we als provincie samenwerking tussen ondernemers, onderzoekers, inwoners en
overheden tot stand brengen. Aangezien maar liefst 30% van het Nederlandse
grondstoffenverbruik in Zuid-Holland ligt, stimuleren wij op allerlei manieren deze
gezamenlijke zoektocht.

Circulair en gemeenten
Gemeenten hebben een sleutelrol in de circulaire transitie. Zij staan dicht bij de
inwoner, ondernemers en maatschappelijk initiatief en hebben grote impact in de
manier waarop projecten worden uitgevraagd in o.a. eigen vastgoed, GWW en
openbare ruimte. Daarnaast kunnen gemeenten ook actief sturen op afvalpreventie en
hoogwaardig hergebruik en zorgen dat er (fysieke) ruimte vrijgemaakt wordt voor
circulaire bedrijvigheid in de toekomst. Circulair is geen op zichzelf staande transitie,
maar raakt aan veel gemeentelijke opgaven rondom woningbouw, stikstof,
luchtkwaliteit, vestigingsklimaat, leveringszekerheid en sociaal domein. Deze
koppelingen tussen de thema’s worden nog niet als vanzelfsprekend gelegd.

Wat Provincie Zuid-Holland o.a. doet vanuit circulair, kun je hier lezen;

Provincie Zuid-Holland

Regionaal samenwerken(DOS-2026-0001878)

Tegelijkertijd zien we ook dat gemeenten structureel beperkte capaciteit, middelen,
kennis en netwerk hebben om de gewenste opschaling binnen de gemeente voor elkaar
te krijgen. Veel van de circulaire opgaven zijn binnen de regio van vergelijkbare aard, of
kunnen zelf beter op regionale schaal aangepakt worden. E.g. niet iedere gemeente
heeft een eigen grootschalige grondstoffenhub nodig.
Daarom zetten we als provincie in op regionale samenwerkingsverbanden tussen
gemeenten, en uiteindelijk ook met ondernemers kennisinstellingen. Hiermee wordt
niet steeds het wiel opnieuw uitgevonden per gemeente, kunnen er gericht en sneller
stappen gezet worden en samen projecten opgetuigd. Ook is het idee dat door
bestuurlijk commitment op deze samenwerking de gemeenten in de regio sterker staan
richting hun eigen organisatie (immers, het is de wens van de regio) en richting grote
steden, provincie en/of Rijk. Enkele voorbeelden waarom regionale samenwerking
werkt:
▪ Economische weerbaarheid: voorbereiden op Europese wet- en regelgeving.
▪ Gezamenlijke inkoop leidt tot impuls aan de markt, vraagcreatie zorgt voor
zekerheid en leidt tot opschalingsmogelijkheden (industrialisatie, aanschaf
machines ed.)
▪ Zichtbaarheid en profilering van het landelijk gebied in bijv. lobby
(ondersteund door de provincie)

Regionale samenwerking Haaglanden gemeenten
In navolging van de succesvolle regionale samenwerkingen in het Groene Hart en Zuid-
Holland Zuid, hebben ook de gemeenten in de regio Haaglanden aangegeven dat zij
graag een vergelijkbare samenwerking starten. Zij werken aan een actieplan waar
middels verschillende actielijnen ((sub)thema’s) invulling aan wordt gegeven. Twee
praatplaten zijn ter referentie in de bijlage ingevoegd. Bij de Haaglanden gemeenten is
er nog geen bestaand overlegorgaan waarin zij logischerwijs samenkomen, dus deze
zullen we gezamenlijk moeten opzetten.

De provincie heeft een eerste ronde langs de verschillende gemeenten gedaan om
enthousiasme te polsen en de behoeften voor uitwisseling op thema’s te achterhalen.
Daarop is een eerste werksessie gepland in juni waarin een gedeelde ambitie voor
regionaal samenwerken wordt opgesteld. Hier zullen vooralsnog acht gemeenten aan
deelnemen, waarvan vijf expliciet hebben aangegeven enthousiast te zijn over de
samenwerking. De andere gemeenten staan er nog afwachtender in, maar zien dit
hopelijk als een nuttig vehikel waarmee tijd en middelen bespaard kunnen worden en
behulpzaam is bij bestuurlijke agendering. Deze sessie is het startpunt waarop de
kwartiermaker dit verder kan uitwerken tot een regionaal actieplan Haaglanden. Binnen
de regionale samenwerking zijn er een aantal uitgangspunten:

▪ Iedere gemeente draagt aan minstend één actielijn/thema bij vanuit eigen
behoefte, en rolt vanuit daar kennis bij buurgemeenten uit (delen van FTE en
budgetten).(DOS-2026-0001878)

▪ Voortbouwend op lopende initiatieven/projecten: niet steeds het wiel opnieuw
uitvinden.
▪ Gezamenlijke slagkracht: delen van casussen en ervaringen maakt de plannen
sterker.
▪ Vooroplopende overheid geeft positief signaal naar de markt:
kennisinstellingen en bedrijfsleven in 'doe-stand'. Zij zullen op een later moment
worden aangehaakt.
▪ Sterke rol van omgevingsdienst: meedenkend en adviserend. De
omgevingsdienst heeft een actieve rol in de samenwerking. In overleg met de
kwartiermaker en provincie zal deze nader vormgegeven worden.

Omschrijving van deze opdracht
Een belangrijke rol in deze samenwerking is die van ‘kwartiermaker’. Deze persoon is
onafhankelijk en richt zich op het vormgeven van de samenwerking en een regionaal
actieplan. Uiteindelijk zal dit ook de voortgang van de gekozen thema’s/actielijnen
omvatten. Dit omvat samenwerking tussen de gemeenten, op de actielijnen, met
andere regio’s en met andere relevante partijen binnen en buiten de regio. Kennis van
faciliteren en het opzetten van netwerken en coalities is dan ook belangrijker dan
inhoudelijke kennis van de deelonderwerpen. Het is aan de kwartiermaker om scherp
te zijn op waar eigen kennis ophoudt en externe expertise ingeschakeld moet worden.

Zodra er met de groep gemeenten een gedragen keuze is gemaakt voor de actielijnen
waar als eerste aan gewerkt zal worden, zal voor iedere actielijn een plan van aanpak
geschreven worden. Met daarin onder andere de gestelde doelen voor dat jaar, wie
daarin welke rol inneemt, welke acties ondernomen worden en de financiële uitwerking.
De actielijnen worden gedurende de looptijd van de opdracht uitgewerkt in eerste
tastbare resultaten en er wordt een visie ontwikkeld hoe dit opgeschaald kan worden bij
de verschillende deelnemers aan de samenwerking.

Afhankelijk van de bestuurlijke planning bij de gemeenten is het idee om eind 2027 toe
te werken naar een bestuurlijk akkoord voor deze regionale samenwerking met
passende financiële bijdrage van de gemeenten. De vorm en intensiteit van dit akkoord
zal gaandeweg blijken.

De focus in deze regionale samenwerking in dit vroege stadium ligt op het tot stand
brengen en intensiveren van samenwerking en uitwisseling tussen de gemeenten in de
regio. Het is aan de kwartiermaker om in te schatten welk moment geschikt is om te
verkennen hoe en welke regionale bedrijven, ondernemersverenigingen en
kennisinstellingen zich bij de samenwerking kunnen voegen.

Daarnaast wordt er gezocht naar samenwerking met andere regio’s binnen en buiten
de provincie en andere samenwerkingsverbanden. Een contactpersoon van de
provincie zal beschikbaar zijn als sparringpartner en ook ondersteunen in de verbinding
met andere regio’s.(DOS-2026-0001878)

Voor het opstarten van de regionale samenwerking in de regio Haaglanden is de
provincie Zuid-Holland op zoek naar een kandidaat voor deze functie als kwartiermaker.

De opdracht voor de kwartiermaker is samenvattend:
• Het onafhankelijk ontwikkelen en vormgeven van de regionale samenwerking op
circulair in de regio haaglanden in Zuid-Holland;
• het gezamenlijk opstellen van een regionaal actieplan danwel aangevuld met
deelplannen voor actielijnen;
• het ondersteunen en faciliteren van deelnemende gemeenten om de
ontwikkeling van de samenwerking en actielijnen op gezamenlijke thema's
mogelijk te maken.

De werkzaamheden zijn als volgt samen te vatten:
• het organiseren van diverse ambtelijke overleggen/sessies voor het vormgeven
van de samenwerking;
• het onderhouden van contacten met de deelnemende gemeenten en het
enthousiasmeren van deze groep;
• het (mede) opzetten van actielijnen op gezamenlijke thema's met inbreng van
deelnemende gemeenten;
• het ontsluiten van gezamenlijke kennis mogelijk maken;
• verkennen en verbinden van de samenwerking met stakeholders en andere
samenwerkingsverbanden in Zuid-Holland waar relevant;
• het rapporteren over de voortgang van het netwerk;
• het organiseren van een bestuurlijk overleg/commitment voor de samenwerking.

Terugkoppeling van (deel)resultaten / producten
De kwartiermaker rapporteert aan en overlegt regulier over planning, voortgang en
resultaten met de toegewezen contactpersoon van de Provincie Zuid-Holland en geeft
terugkoppeling van (deel)resultaten en producten aan de opdrachtgever. Samen
bespreken jullie welke behoeftes, kansen en knelpunten vanuit het netwerk naar voren
komen en welke interventies daarvoor wenselijk zijn.

Hierbij worden in ieder geval gedurende de opdracht opgeleverd:
– Regionaal actieplan
– Enkele ingerichte actielijnen en bijbehorend plan van aanpak
– Per kwartaal voortgangsrapportage (mondeling en/of schriftelijk)
– Twee bestuurlijke overleggen, gericht op het verkrijgen van bestuurlijk
commitment voor de regionale samenwerking
We verwachten na afronding van de opdracht in ieder geval een advies/voorstel om het
netwerk ‘op eigen benen’ te laten staan zonder volledige provinciale ondersteuning.
Andere (deel)resultaten worden gaandeweg in overleg besproken.(DOS-2026-0001878)