Wat is een CAO?

Elk jaar worden cao’s opnieuw onderhandeld en aangepast, maar waar staat cao nou eigenlijk voor? Cao staat voor: collectieve arbeidsovereenkomst. Dit is een schriftelijke afspraak tussen werkgevers- en werknemersorganisaties over arbeidsvoorwaarden. Het doel van een cao is om duidelijke afspraken te maken die zorgen voor zekerheid en structuur voor zowel werkgevers als werknemers. Deze cao’s worden per branche/ sector opgezet.

Als interim-professional werk je vaak buiten de directe cao-kaders van je opdrachtgever, maar toch is het belangrijk om goed op de hoogte te zijn van de veranderingen in cao’s binnen de (semi)overheid.

Waarom? Als je op uitzendbasis werkt wordt je uitzendovereenkomst grotendeels gespiegeld aan de cao van je opdrachtgever. Maar ook als zzp’er of gedetacheerd professional kunnen cao-wijzigingen invloed hebben op zaken als inhuurtarieven, opdrachtvoorwaarden, werktijden en samenwerking met interne teams.

In deze blog geven we je een overzicht van de belangrijkste cao-wijzigingen binnen de overheid in 2026, en leggen we uit waarom deze informatie ook voor zelfstandige professionals relevant is.

Waarom veranderen cao’s?

Cao’s binnen en buiten de overheid, worden periodiek aangepast om in te spelen op:

• Inflatie en koopkrachtbehoud – Salarisverhogingen worden vaak aangepast aan de inflatie.
• Wet- en regelgeving – Nieuwe wetten of beleidsmaatregelen kunnen invloed hebben op arbeidsvoorwaarden.
• Arbeidsmarktontwikkelingen – Een krappe arbeidsmarkt kan leiden tot betere secundaire arbeidsvoorwaarden.
• Werk-privébalans en hybride werken – Nieuwe cao’s houden steeds vaker rekening met flexibel werken.

In 2026 ligt de focus op salarisverhogingen, duurzame inzetbaarheid, sociale veiligheid en welzijn

Waarom cao-wijzigingen relevant zijn voor interim-professionals

Hoewel je als zzp’er of gedetacheerde niet onder een cao valt, werk je in veel gevallen samen met medewerkers die dat wél doen. Veranderingen in cao’s kunnen leiden tot:

• Aanpassing van de werktijden of bereikbaarheid van vaste collega’s
• Herijking van tarieven op basis van loonkostenontwikkeling
• Stakingen of vakbondsacties die impact hebben op jouw opdracht

Ook vragen aanbestedingen of inhuurplatforms regelmatig naar je kennis van relevante cao-kaders, vooral bij opdrachten met leidinggevende of adviserende verantwoordelijkheid.

Overzicht: welke cao’s veranderen in 2026?

Cao uitzendkrachten (ABU/NBBU)

• Huidige looptijd: 1 januari 2026 t/m 31 december 2028
• Belangrijkste wijzigingen: recht op gelijkwaardige beloning en arbeidsvoorwaarden, wijziging in de fasering en contractduur van uitzendcontracten en een nieuwe pensioenregeling vanuit STiPP.

Cao Hoger Beroepsonderwijs (HBO)

• Huidige looptijd: 1 januari 2026 t/m 31 december 2026
• Belangrijkste wijzigingen: een salarisverhoging van 5% per 1 januari afgesproken, een eenmalige uitkering in december 2025 van €700 bruto en vervolg afspraken gemaakt over de aanpak van werkdruk, sociale veiligheid, diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid.

Cao Rijk (Ministeries en uitvoeringsorganisaties)

• Looptijd huidige cao: tot 31 december 2025
• Onderhandelingen: De onderhandelingen voor cao Rijk, die per 1 januari 2026 een nieuwe looptijd in zou gaan, zijn gestart. De vakbonden en de werkgever Rijk kwamen nog niet tot een akkoord. Het Rijk houdt namelijk vast aan een nullijn (geen verhoging) voor 2026. De onderhandelingen lopen door.

Interim-professionals binnen het Rijk worden vaak gespiegeld aan functieniveaus in de cao Rijk. Dit bepaalt mede het tariefkader en opdrachtomvang.

Trends en aandachtspunten in cao-ontwikkelingen 2026

Recente cao-onderhandelingen binnen de overheid, zoals gepubliceerd door ABU, NBBU, CNV en FNV, wijzen op verschillende trends die ook van invloed zijn op externe inhuur.

Meer aandacht voor hybride werken

Vrijwel alle overheids-cao’s besteden aandacht aan structureel hybride werken. Dat betekent ook voor externen hogere verwachtingen op het gebied van digitale beschikbaarheid, samenwerking en zelfstandigheid.

Zwaardere eisen op inzetbaarheid en kennisontwikkeling

Duurzame inzetbaarheid krijgt een prominente plek in vrijwel alle cao-onderhandelingen, aldus cao-trendanalyse van Berenschot (2024). Interim-professionals met een up-to-date skillset (denk aan Agile, ESC, digitale veiligheid) worden hierdoor aantrekkelijker voor opdrachtgevers.

Salarisschalen stijgen gemiddeld 5-8%

Volgens het cao-overzicht van de Rijksoverheid en analyses van Berenschot stijgen de salarisschalen gemiddeld met 5 tot 8 procent. Deze ontwikkeling zet mogelijk druk op inhuurtarieven. Tarieven van zzp’ers worden in aanbestedingen vaak gespiegeld aan de loonschalen in de cao.

Wat betekent dit concreet voor jou als interim-professional?

• Houd rekening met wijzigende tariefkaders in opdrachten bij gemeenten, Rijk of provincies.
• Wees voorbereid op aangescherpte eisen in functieprofielen of aanbestedingseisen.
• Denk mee over hybride werken, teamafspraken en (sociale) bereikbaarheid – ook als externe.
• Vergroot je kansen op interessante opdrachten door je kennis van cao’s en functiewaarderingen te actualiseren.

Hoe blijf je op de hoogte van cao-wijzigingen?

Wil je weten wat de nieuwste cao-wijzigingen betekenen voor jouw sector? Houd dan de volgende bronnen in de gaten:

• Rijksoverheid.nl – Officiële overheidsinformatie over arbeidsvoorwaarden.
• Vakbonden (FNV, CNV, AOb, etc.) – Onderhandelingen en cao-akkoorden.

Conclusie

De overheid verandert en dat geldt ook voor de spelregels achter de schermen. Cao-wijzigingen hebben meer invloed op interim-opdrachten dan je misschien denkt.

Wil jij als zelfstandige goed voorbereid blijven op de veranderingen in 2026? TenMonks houdt je op de hoogte van ontwikkelingen binnen de overheid.

Schrijf je in voor onze updates of bekijk onze actuele interim-opdrachten bij de overheid!