Knooppuntregisseur Planning- en Studiefase Leiden Centraal

Dit ga je doen

Knooppunt Leiden Centraal staat voor een integrale, meervoudige, ruimte-intensieve en
langjarige opgave. De hoofdopgaven bestaan uit het samenspel van:
• Het versterken van de (inter)nationale economie en concurrentiepositie (het LBSP
is het grootste cluster van Nederland in de top-sector life science & health);
• Invulling geven aan de grote (regionale) woningbouwopgave;
• Organiseren van hoogwaardige en toekomstbestendige mobiliteitsvoorzieningen;
• Stimuleren van een duurzame ontwikkeling van het knooppunt.
Om deze ontwikkeling in goede banen te leiden, zoeken de gemeente Leiden, het
ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ProRail, NS Stations en Provincie Zuid-
Holland een ervaren en onafhankelijke knooppuntregisseur. Als knooppuntregisseur
bent u de verbindende kracht in het proces. U brengt partijen bij elkaar, bewaakt de
samenhang tussen de verschillende deelopgaven en zorgt ervoor dat inhoud, proces en
besluitvorming op het juiste moment bij elkaar komen.
1.1 MIRT project Oude Lijn
De Zuidelijke Randstad kent een grote verstedelijkings- en bereikbaarheidsopgave. In
het MIRT-onderzoek Rotterdam–Den Haag (2017) en de AOS MOVV (2019) is
geconcludeerd dat versterking van de Oude Lijn noodzakelijk is om groei in wonen,
werken en mobiliteit te kunnen accommoderen. Rijk en regio hebben in het Integraal
Verstedelijkingsakkoord Zuidelijke Randstad (2019) afgesproken dat twee derde van de
woningbouwopgave geconcentreerd wordt rond stations langs de Oude Lijn.

In het BO MIRT 2022 is afgesproken de MIRT-verkenning Oude Lijn te starten. Deze
verkenning bestaat uit vijf deelstudies:
1. Citysprinters/Nieuwe stations
2. Knooppunt Leiden Centraal
3. Knooppunt Den Haag Laan van NOI
4. Knooppunt Schiedam Centrum
5. Knooppunt Dordrecht.

In het BO MIRT van januari 2026 hebben Rijk en regio afgesproken om vast te houden
aan het eindbeeld van de Oude Lijn en de verstedelijkingsambities tot 2040. Ook is
afgesproken om voor de vier Knopen te starten met de zogenoemde eerste zinvolle
stap. Voor de knooppunten Leiden Centraal, Den Haag Laan van NOI, Schiedam
Centrum en Dordrecht betekent dit dat partijen een samenwerkingsovereenkomst (SOK)
tekenen op 5 november 2026 en vervolgens starten met de Planning- en studiefase.

1.2 Knooppunt Leiden Centraal
Voor Knooppunt Leiden Centraal is het vastgestelde Voorkeursalternatief Verhoogd
Stadszijde de basis voor het besluit om de Planning- en studiefase op te starten. Voor
deze eerste zinvolle stap hebben Rijk en regio in de MIRT-afspraken gezamenlijk €674
miljoen toegekend. In de gezamenlijke SOK van Rijk en regio staan concrete afspraken
over de inrichting en governance van de Planning- en studiefase, budgetverdeling,
indexatie en risicoverdeling. In het bijbehorend projectplan zijn de werkzaamheden, de
producten en de rollen verder geconcretiseerd. Het projectplan heeft twee doelen;
1. Sturingsinstrument voor opdrachtgever en projectteam om de voorbereiding,
planuitwerking en besluitvorming systematisch te organiseren;
2. Afstemmingsdocument tussen gemeente Leiden, ProRail en andere betrokken
partners.

De SOK en het projectplan kunnen bij aanvang van de opdracht gedeeld worden. Hierin
staat ook beschreven hoe dit integrale project wordt uitgewerkt in de drie deelprojecten:
– Station en transfer
– Openbare Ruimte en wegen
– Tijdelijke voorzieningen (inclusief tijdelijk busstation aan LBSP-zijde)
1.3 Voorkeursalternatief Verhoogd Stadszijde
Het voorkeursalternatief Verhoogd Stadszijde omvat een vernieuwd station met een
verhoogd busstation aan de stadszijde. Op dezelfde hoogte als de treinsporen.
Daaronder komt een grote fietsenstalling van twee lagen. Een brede en overzichtelijke
reizigerstunnel verbindt alle perrons, entrees en het busstation met elkaar. Reizigers
kunnen daardoor droog wachten en overstappen op de bus of trein. Zonder weg te
waaien. Zo ontstaat één helder stationsgebouw met een levendige centrale hal en
groene pleinen die de binnenstad en het Leiden Bio Science Park beter met elkaar
verbinden.
Dit voorkeursalternatief is eind 2025 unaniem vastgesteld door partijen en wordt breed
gedragen vanuit het uitgebreide participatietraject.
1.4 Governance Knooppunt Leiden Centraal
De governance van Knooppunt Leiden Centraal is ingericht om de MIRT Planning- en
studiefase integraal en effectief te kunnen aansturen. Voor de knooppuntregisseur is
vooral van belang hoe de verschillende gremia elkaar verhouden en waar de
procesregie wordt belegd.

In figuur 6 is de projectorganisatie weergegeven voor de Planning- en studiefase. In de
deze structuur is de opdeling in drie deelprojecten terug te zien. De knooppuntregisseur
bewaakt het overzicht over de deelprojecten en de kwaliteit van de samenwerking
tussen partijen. De inhoudelijke aansturing vindt plaats door een projectmanager van

ProRail en een projectmanager van de gemeente, die ieder verantwoordelijk zijn voor de
inhoudelijke uitwerking van de scope die is ondergebracht bij hun eigen organisatie.

In de SO-fase wordt er gewerkt aan een integraal SO voor de volledige scope. De
deelprojecten zijn op dat moment al wel verantwoordelijk voor de uitwerking van
specifieke werkpakketten binnen het ontwerp. In de VO-fase wordt het ontwerp gesplitst
in verschillende ontwerpen voor de deelopgaven. Het zwaartepunt van de uitwerking
verschuift dan nog meer naar de deelprojecten, die elk verantwoordelijk zijn voor de
verdere uitwerking van de eigen scope (waarbij op overkoepelend niveau de integraliteit
en samenwerking wordt bewaakt).
1.5 De rol van de knooppuntregisseur
De knooppuntregisseur is verantwoordelijk voor een onafhankelijk, transparant en
integraal besluitvormingsproces op DO en BO niveau. Hij/ zij organiseert en faciliteert de
projectregiegroep en het projectteam, bewaakt de integrale proceskwaliteit en zorgt dat
voorstellen integraal en (procesmatig) besluitrijp aan het directeurenoverleg worden
voorgelegd. De regisseur bewaakt de integraliteit procesmatig, bijvoorbeeld door
raakvlakken en afhankelijkheden te agenderen en hiermee te zorgen voor goed
afgestemde besluitvorming. De regisseur signaleert ontbrekende afstemming en
faciliteert integrale afwegingen. Dit met als doel een samenhangend resultaat, binnen
Figuur 1 Projectorganisatie knooppunt Leiden Centraal

de kaders die daaraan in het SOK en het projectplan zijn gesteld. De rol is vooral
procesmatig en ondersteunend.
De aansturing van de knooppuntregisseur gebeurt door het DO Knoop. Dit
opdrachtgevend systeem bestaat uit directeuren van I&W, provincie Zuid-Holland, NS,
ProRail en gemeente Leiden. Daarmee is geborgd dat de knooppuntregisseur een
onafhankelijk rol heeft en namens alle partijen kan opereren. De gemeente Leiden is
aanbestedende dienst namens alle partijen.
1.6 Gevraagde inzet en werkzaamheden
De MIRT Planning- en studiefase heeft als doel om het voorkeursalternatief (VKA) voor
Knooppunt Leiden Centraal uit te werken in een ontwerp (SO, VO, DO) als opmaat naar
besluitvorming over de realisatie. Het VKA wordt hiermee functioneel, technisch en
ruimtelijk geconcretiseerd. Hiernaast worden de noodzakelijke bestuurlijke, financiële,
planologische en juridische afspraken die nodig zijn om over te kunnen gaan tot
realisatie vastgelegd.

Werkzaamheden
De knooppuntregisseur:
– Is verantwoordelijk voor de voorbereiding van het integrale (besluitvormings)proces.
Hij/zij zorgt samen met de deelprojectmanagers voor de uitwerking van een
integrale knoop.
– Zorgt ervoor dat inhoud en proces tussen de verschillende deelprojecten samen
komen.
– Signaleert ontbrekende afstemming en faciliteert integrale afwegingen. Dit met als
doel een samenhangend resultaat te bereiken, binnen de kaders die daaraan in de
samenwerkingsovereenkomst en het projectplan zijn gesteld.
– Signaleert bestuurlijke dilemma's om te kunnen handelen op risico’s en kansen,
samen met de opdrachtgevers.
– Verzorgt tijdige voorbereiding van een onafhankelijk en integraal
besluitvormingsproces.
– Is voorzitter van de projectregiegroep en is verantwoordelijk voor voorbereiding en
agenda.
– Is onderdeel van het projectmanagementteam en daar samen met de
projectmanagers verantwoordelijk voor voorbereiding en agenda.
– Draagt, in afstemming met de gemeente en met MIRT-omgevingsmanager, zorg voor
extern raakvlakmanagement.
– Zorgt voor de verbinding met de overkoepelende governance van de Oude Lijn en
agendeert waar nodig onderwerpen met betrekking tot de afspraken uit de
samenwerkingsovereenkomst.